Kiểm tra xe trước khi đi xa

Một chiếc lốp non hơi hay một bình nước làm mát cạn có thể không gây chuyện gì trong thành phố, nhưng trên cao tốc hay đường đèo thì khác. Dành 15 phút kiểm tra xe trước chuyến đi xa rẻ hơn rất nhiều so với một sự cố giữa đường.

Luật yêu cầu xe phải bảo đảm an toàn kỹ thuật

Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định:

• Xe cơ giới tham gia giao thông phải bảo đảm chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường (điểm b khoản 1 Điều 35).
• Nghiêm cấm đưa xe cơ giới không bảo đảm quy định về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường tham gia giao thông (khoản 8 Điều 9).

Có giấy kiểm định còn hạn không có nghĩa là xe luôn an toàn. Lốp mòn, má phanh mòn, bóng đèn cháy có thể xảy ra bất kỳ lúc nào giữa hai kỳ kiểm định. Người lái là người kiểm tra cuối cùng.

Lốp xe

Lốp là phần duy nhất tiếp xúc với mặt đường. Các bài hướng dẫn kiểm tra xe trước chuyến đi xa đều đặt lốp lên đầu danh sách.

Bánh xe phải chắc chắn, lắp đúng quy cách; lốp phải đủ số lượng, đủ áp suất, không phồng rộp, đúng cỡ, và lốp trên cùng một trục phải cùng kiểu loại. Cả hai ý đều đúng.

Trước chuyến đi:

• Đo áp suất khi lốp nguội, bơm theo mức nhà sản xuất khuyến cáo (thường ghi trên tem dán ở khung cửa hoặc trong sách hướng dẫn sử dụng). Lốp non hay căng quá đều làm xe kém an toàn.
• Xem gai lốp, vết nứt, chỗ phồng ở hông lốp. Lốp mòn hoặc lão hóa nên thay trước khi đi.
• Thấy đinh găm vào lốp thì đừng tự nhổ ra; lốp có thể xẹp nhanh hơn. Đưa tới chỗ vá lốp.
• Kiểm tra cả lốp dự phòng và bộ dụng cụ thay lốp.

Câu 288 · Chương IV

Khi động cơ ô tô đã khởi động, bảng đồng hồ xuất hiện ký hiệu như hình vẽ dưới đây, báo hiệu tình trạng như thế nào của xe ô tô?

1. 1Báo hiệu thiếu dầu phanh.
2. 2Áp suất lốp không đủ.
3. 3Đang hãm phanh tay.
4. 4Sắp hết nhiên liệu.

Hiện đáp án

Đây là đèn báo áp suất lốp không đủ, thường gặp trên xe có hệ thống cảm biến áp suất lốp. Đèn này sáng thì dừng ở nơi an toàn, kiểm tra và bơm lại lốp trước khi đi tiếp.

Phanh

• Đạp thử phanh khi xe đứng yên: bàn đạp phải chắc, không lún sâu dần.
• Chạy chậm và phanh thử: xe không bị lệch sang một bên, không có tiếng rít kim loại.
• Kiểm tra mức dầu phanh trong bình chứa.

Nhiều người chỉ đem xe đi kiểm tra phanh khi đã có sự cố. Với chuyến đi qua đèo dốc, phanh cần được kiểm tra trước, không phải sau. Xem thêm Đi đường đèo dốc an toàn.

Dầu máy và nước làm mát

Kiểm tra dầu máy đúng cách: rút que thăm dầu, lau sạch, cắm lại rồi rút ra xem. Mức dầu phải nằm giữa vạch tối thiểu và tối đa. Dưới vạch tối thiểu thì bổ sung đúng loại dầu nhà sản xuất khuyến cáo.

Nước làm mát: chỉ kiểm tra khi máy nguội. Mức nước trong bình phụ phải nằm giữa vạch MIN và MAX; thiếu thì bổ sung dung dịch làm mát chuyên dụng. Xem có vết rò rỉ ở bình, nắp và đường ống không.

Câu 286 · Chương IV

Khi động cơ ô tô đã khởi động, bảng đồng hồ xuất hiện ký hiệu như hình vẽ dưới đây, báo hiệu tình trạng như thế nào của xe ô tô?

1. 1Nhiệt độ nước làm mát động cơ quá ngưỡng cho phép.
2. 2Áp suất lốp không đủ.
3. 3Đang hãm phanh tay.
4. 4Cần kiểm tra động cơ.

Hiện đáp án

Đèn này báo nhiệt độ nước làm mát động cơ quá ngưỡng cho phép. Đang chạy mà đèn sáng thì tìm chỗ an toàn dừng xe. Không mở nắp két nước khi máy còn nóng.

Đèn, gạt mưa, kính

• Bật thử mọi đèn: đèn chiếu gần, chiếu xa, xi nhan hai bên, đèn phanh, đèn lùi, đèn khẩn cấp. Nhờ một người đứng ngoài xem đèn phanh.
• Gạt mưa gạt sạch, không để lại vệt. Lưỡi gạt có tuổi thọ, gạt kém thì thay. Đổ đầy nước rửa kính.
• Kính chắn gió không được rạn nứt, phải nhìn rõ, không méo hình (câu 268).

Đi đêm hoặc gặp mưa, đây là những thứ quyết định bạn có nhìn thấy đường hay không. Xem thêm Lái xe ban đêm và Lái xe khi trời mưa bão.

Ắc quy, dây đai, ống dẫn

• Ắc quy: xem các cực có bị ăn mòn, rò rỉ không. Xe khó nổ máy thì nên đo lại ắc quy trước khi đi.
• Dây đai và ống mềm: tìm vết nứt, phồng, trầy. Dây đai đứt hay ống nước rò có thể làm xe phải dừng giữa đường.

Đèn báo trên bảng đồng hồ

Khi bật khóa điện, nhiều đèn báo sáng lên rồi tắt: đó là xe tự kiểm tra. Sau khi máy đã nổ mà đèn nào vẫn sáng thì phải tìm hiểu trước khi đi. Bộ câu hỏi sát hạch có nhiều câu về các đèn này, ví dụ đèn áp suất dầu thấp (câu 228), đèn cần kiểm tra động cơ (câu 287), đèn lỗi hệ thống chống bó cứng phanh (câu 289), đèn báo sắp hết nhiên liệu (câu 231). Ý nghĩa cụ thể của từng đèn trên xe bạn nằm trong sách hướng dẫn sử dụng.

Giấy tờ phải mang theo

Theo khoản 1 Điều 56 Luật, người lái xe khi tham gia giao thông phải mang theo:

• chứng nhận đăng ký xe (hoặc bản sao có chứng thực kèm giấy xác nhận của ngân hàng nếu xe đang thế chấp);
• giấy phép lái xe phù hợp với loại xe;
• chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới theo quy định;
• chứng nhận bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.

Nếu các giấy tờ này đã tích hợp vào tài khoản định danh điện tử thì có thể xuất trình qua tài khoản đó (khoản 3 Điều 56). Trước khi đi xa, kiểm tra hạn kiểm định và hạn bảo hiểm.

Đồ nên có trên xe

• Lốp dự phòng, kích, cờ lê tháo bánh, bơm điện mini.
• Biển hoặc đèn cảnh báo để đặt phía sau xe khi gặp sự cố. Trên cao tốc, nếu xe không vào được làn dừng khẩn cấp, Luật yêu cầu bật đèn khẩn cấp và đặt biển hoặc đèn cảnh báo phía sau xe tối thiểu 150 mét (khoản 2 Điều 25).
• Bình chữa cháy (câu 298) và búa thoát hiểm (câu 297) nếu xe có trang bị; biết chúng để ở đâu.
• Hộp sơ cứu, nước uống, đèn pin, dây sạc điện thoại.

Trước khi lăn bánh

• Chỉnh ghế, gương, thắt dây an toàn cho mọi người trên xe. Trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét không ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ xe chỉ có một hàng ghế; người lái phải cho trẻ dùng thiết bị an toàn phù hợp, trừ xe kinh doanh vận tải hành khách (khoản 3 Điều 10, sửa đổi bởi Luật 118/2025/QH15).
• Xếp hành lý gọn, chắc, không che tầm nhìn phía sau.
• Xem trước lộ trình, chỗ nghỉ, trạm xăng hoặc trạm sạc.
• Ngủ đủ, không uống rượu bia. Lái xe mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn là hành vi bị nghiêm cấm (khoản 2 Điều 9).

Các câu hỏi trong bài trích từ bộ 600 câu hỏi sát hạch, áp dụng đến hết 28/02/2027. Thêm các câu về cấu tạo xe ở chương IV.