Xe ưu tiên không bật còi, đèn có phải nhường đường không

Câu trả lời ngắn: nghĩa vụ nhường đường xe ưu tiên gắn với tín hiệu ưu tiên. Luật yêu cầu bạn giảm tốc độ, đi sát lề phải hoặc dừng lại để nhường đường "khi có tín hiệu của xe ưu tiên". Một xe công an, xe cứu thương hay xe chữa cháy không phát tín hiệu ưu tiên thì bạn đi như với xe thường, và được vượt khi bảo đảm an toàn. Riêng đoàn xe tang là xe ưu tiên nhưng không cần tín hiệu.

Bài viết theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 (Luật số 36/2024/QH15, đã sửa đổi bởi Luật số 118/2025/QH15 từ 01/7/2026) và Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/8/2026) không sửa các quy định về xe ưu tiên trong Điều 6 và Điều 7 của Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Xe ưu tiên phải có tín hiệu ưu tiên

Theo khoản 2 Điều 27 Luật, xe ưu tiên gồm, theo thứ tự đi trước khi qua nơi giao nhau:

1. xe chữa cháy đi làm nhiệm vụ chữa cháy;
2. xe của lực lượng quân sự, công an, kiểm sát đi làm nhiệm vụ khẩn cấp; đoàn xe có xe Cảnh sát giao thông dẫn đường;
3. xe cứu thương đi làm nhiệm vụ cấp cứu;
4. xe hộ đê đi làm nhiệm vụ; xe đi làm nhiệm vụ cứu nạn, cứu hộ, khắc phục sự cố thiên tai, dịch bệnh hoặc trong tình trạng khẩn cấp;
5. đoàn xe tang.

Khoản 3 Điều 27 yêu cầu bốn nhóm đầu phải có tín hiệu ưu tiên. Màu đèn nhấp nháy theo khoản 3 (điểm a, điểm b sửa đổi bởi Luật số 118/2025/QH15):

Khoản 5 Điều 27 quy định nghĩa vụ của người đi đường: khi có tín hiệu của xe ưu tiên, người và phương tiện phải giảm tốc độ, đi sát lề đường bên phải hoặc dừng lại để nhường đường, không được gây cản trở. Luật cũng cấm sử dụng quyền của xe ưu tiên khi không thực hiện nhiệm vụ (khoản 24 Điều 9).

Bộ đề phân biệt rõ hai trường hợp

Xe Cảnh sát giao thông không phát tín hiệu ưu tiên thì không đang được ưu tiên. Bạn được vượt như với xe thường: "Được vượt khi bảo đảm an toàn" (câu 97).

Xe cứu thương đang phát tín hiệu ưu tiên thì "Không được vượt" (câu 98). Điểm g khoản 6 Điều 14 Luật không cho vượt xe khi gặp xe ưu tiên.

Cả hai câu đều là câu điểm liệt với hạng B và các hạng ô tô. Đặt cạnh nhau, chúng cho thấy điểm mấu chốt là xe có đang phát tín hiệu ưu tiên hay không, không phải là loại xe. Các câu khác về xe ưu tiên có ở bài Câu hỏi về xe ưu tiên.

Chỉ thấy đèn, không nghe còi

Khoản 3 Điều 27 gọi đèn nhấp nháy đỏ, xanh và đỏ, hoặc xanh là "tín hiệu đèn ưu tiên". Vì vậy khi thấy đèn ưu tiên nhấp nháy, dù không nghe còi, bạn nên coi là xe đang phát tín hiệu ưu tiên và nhường đường ngay. Ngược lại, nghe còi ưu tiên mà chưa thấy xe thì quan sát gương, giảm tốc độ và chuẩn bị nhường.

Đoàn xe tang

Đoàn xe tang là xe ưu tiên cuối cùng trong thứ tự ở khoản 2 Điều 27, được đi trước xe khác khi qua nơi giao nhau. Nhưng khoản 3 Điều 27 chỉ bắt bốn nhóm đầu có tín hiệu ưu tiên. Đoàn xe tang không cần còi, đèn ưu tiên mà vẫn là xe ưu tiên, nên khi gặp ở nơi giao nhau, bạn nhường đoàn xe đi trước.

Mức phạt khi không nhường xe đang phát tín hiệu

Nghị định 168/2024/NĐ-CP phạt hành vi "không nhường đường hoặc gây cản trở xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu ưu tiên đi làm nhiệm vụ":

Cụm từ "đang phát tín hiệu ưu tiên" nằm ngay trong mô tả hành vi bị phạt. Bảng đầy đủ hơn, gồm cả xe đạp và lỗi gây tai nạn, có ở bài Mức phạt không nhường đường xe ưu tiên.

Nên làm gì

• Xe ưu tiên không phát tín hiệu: đi bình thường, giữ khoảng cách như với xe khác. Khi vượt vẫn phải đủ điều kiện an toàn theo Điều 14 Luật.
• Xe có thể bật tín hiệu bất cứ lúc nào. Đi sau hoặc gần xe cứu thương, xe chữa cháy thì chú ý gương và đèn của xe đó.
• Thấy đèn hoặc nghe còi ưu tiên: giảm tốc độ, bật tín hiệu rẽ phải, đi sát lề phải hoặc dừng ở chỗ an toàn. Không phanh gấp, không đánh lái đột ngột.
• Nhường đường khi tiện và an toàn cho xe cứu thương dù chưa bật tín hiệu là cách cư xử tốt, nhưng đó là lựa chọn của bạn, không phải nghĩa vụ theo khoản 5 Điều 27.

Luyện thêm các tình huống có xe ưu tiên ở nơi giao nhau trong bài Sa hình có xe ưu tiên.