Gặp tai nạn giao thông: làm gì để đúng luật và giúp người bị nạn

Gặp tai nạn, dù mình gây ra hay chỉ đi ngang qua, phần lớn mọi người đều lúng túng. Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định khá rõ ai phải làm gì. Nắm trước các bước này giúp bạn hành động đúng luật và không vô tình làm người bị nạn nặng thêm.

Bài này không thay thế hướng dẫn của nhân viên y tế. Khi gọi cấp cứu, hãy làm theo hướng dẫn của tổng đài.

Các số khẩn cấp

Các số này theo quy hoạch kho số viễn thông (Thông tư 22/2014/TT-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông).

Theo Quyết định 1166/QĐ-TTg ngày 29/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, ba số 113, 114, 115 sẽ được tích hợp thành một số dùng chung là 113, triển khai theo lộ trình đến năm 2027–2028. Trong thời gian chuyển tiếp, cả ba số vẫn gọi được; khi các địa phương tích hợp xong về kỹ thuật, cuộc gọi tới 114 và 115 sẽ được chuyển về 113. Khi có mốc chính thức trên toàn quốc, bài sẽ được cập nhật.

Khi gọi, nói rõ: địa điểm (tên đường, cột km, mốc dễ nhận), có bao nhiêu người bị thương, tình trạng thế nào, có cháy hay người mắc kẹt không.

Nếu bạn gây ra tai nạn hoặc có liên quan

Khoản 1 Điều 80 Luật quy định người điều khiển phương tiện gây tai nạn và người liên quan có trách nhiệm:

1. Dừng ngay phương tiện, cảnh báo nguy hiểm, giữ nguyên hiện trường, trợ giúp người bị nạn và báo tin cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất.
2. Ở lại hiện trường cho đến khi người của cơ quan Công an đến. Chỉ được rời đi nếu phải đi cấp cứu, đưa người bị nạn đi cấp cứu, hoặc bị đe dọa đến tính mạng, sức khỏe; khi đó phải đến trình báo ngay cơ quan Công an hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất.
3. Cung cấp thông tin xác định danh tính bản thân, người liên quan và thông tin về vụ tai nạn cho cơ quan có thẩm quyền.

Câu này gồm đúng ba trách nhiệm trên, nên phương án đúng là "Cả ba ý trên" (câu 194).

Bỏ trốn là hành vi bị nghiêm cấm. Khoản 26 Điều 9 Luật cấm bỏ trốn sau khi gây tai nạn để trốn tránh trách nhiệm, và cấm việc khi có điều kiện mà cố ý không cứu giúp người bị tai nạn.

Câu này là câu điểm liệt với hạng B trở lên. Không có trường hợp "tùy cụ thể": bỏ trốn để trốn tránh trách nhiệm là bị nghiêm cấm.

Nếu bạn có mặt hoặc đi ngang qua

Khoản 2 Điều 80 Luật quy định người có mặt tại nơi xảy ra tai nạn có trách nhiệm:

• giúp đỡ, cứu chữa kịp thời người bị nạn;
• báo tin ngay cho cơ quan Công an, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất;
• tham gia bảo vệ hiện trường;
• tham gia bảo vệ tài sản của người bị nạn;
• cung cấp thông tin về vụ tai nạn theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Khoản 4 Điều 80 còn quy định người lái xe khác khi đi qua nơi xảy ra tai nạn có trách nhiệm chở người bị thương đi cấp cứu (trừ xe ưu tiên và xe được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao).

Chụp ảnh rồi rời đi không phải là trách nhiệm của người có mặt. Nếu quay phim, chụp ảnh để cung cấp cho cơ quan chức năng thì cũng chỉ làm sau khi đã giúp người bị nạn và báo tin.

Dùng xe liên quan để chở nạn nhân

Khoản 3 Điều 80: chỉ được dùng phương tiện liên quan đến vụ tai nạn để đưa nạn nhân đi cấp cứu khi không có phương tiện nào khác, và phải xác định vị trí phương tiện, vị trí nạn nhân tại hiện trường, không làm thay đổi, mất dấu vết. Có người chết thì giữ nguyên hiện trường và che đậy thi thể.

Trình tự xử lý tại hiện trường

1. Bảo đảm an toàn cho chính mình. Dừng xe ở chỗ an toàn, bật đèn khẩn cấp. Đừng chạy ra giữa đường khi xe khác còn đang lao tới.
2. Cảnh báo cho xe phía sau. Đặt biển hoặc đèn cảnh báo phía sau hiện trường. Trên cao tốc, khoảng cách tối thiểu là 150 mét (khoản 2 Điều 25).
3. Gọi 115 và 113. Có cháy, có người mắc kẹt thì gọi thêm 114.
4. Sơ cứu trong khả năng (mục dưới), chờ cấp cứu tới.
5. Ghi nhớ thông tin cho cơ quan chức năng: thời gian, vị trí, các xe liên quan.

Sơ cứu cơ bản: nên và không nên

Bác sĩ Lương Quốc Chính (Khoa Cấp cứu A9, Bệnh viện Bạch Mai) khuyến cáo:

Không nên:

• Không bế xốc nạn nhân lên ngay. Nhiều tổn thương không nhìn thấy được; nâng sai cách có thể làm tổn thương cột sống nặng thêm.
• Không tháo mũ bảo hiểm ngay, vì có thể làm lay động cột sống cổ.
• Không cho nạn nhân ăn, để tránh sặc.

Nên:

• Gọi, lay nhẹ để xem nạn nhân còn tỉnh không, kiểm tra hơi thở.
• Giữ đầu và cổ thẳng, cố định, có thể chèn hai bên đầu bằng vật cứng để đầu không lắc.
• Cầm máu bằng cách ép chặt lên vết thương chảy máu.
• Giữ ấm cho nạn nhân trong lúc chờ cấp cứu.

Nếu hiện trường có nguy cơ cháy, nổ hoặc xe khác lao tới, ưu tiên đưa nạn nhân ra chỗ an toàn; khi nâng, cố gắng giữ đầu, cổ và thân người thẳng hàng, tốt nhất có vài người cùng làm.

Bộ câu hỏi sát hạch cũng có các câu về sơ cứu:

Với nạn nhân không còn thở, phải đặt nạn nhân nằm ngửa, khai thông đường thở trước, rồi mới hô hấp nhân tạo. Hô hấp nhân tạo khi đường thở còn bị tắc thì không có tác dụng.

Máu phun thành tia, phun mạnh theo nhịp mạch đập là dấu hiệu chảy máu động mạch. Trường hợp này phải cầm máu không trực tiếp, tức là ép chặn động mạch ở phía trên vết thương (phía gần tim hơn).

Với nạn nhân bị bỏng, bộ câu hỏi nêu các việc: gọi 115, tách nạn nhân khỏi vật gây cháy, làm mát vết bỏng bằng nước sạch hoặc khăn mát (không dùng nước quá lạnh), giữ ấm cơ thể và đưa tới cơ sở y tế gần nhất (câu 205).

Muốn sơ cứu đúng, cách tốt nhất là tham gia một lớp sơ cấp cứu có thực hành. Đọc bài không thay được việc tập trên mô hình.

Tóm lại

• Gây tai nạn: dừng ngay, cảnh báo, giữ hiện trường, giúp người bị nạn, báo tin, ở lại cho tới khi Công an đến. Bỏ trốn là hành vi bị nghiêm cấm.
• Có mặt tại hiện trường: giúp đỡ, báo tin, bảo vệ hiện trường và tài sản của người bị nạn.
• Gọi 115 khi có người bị thương, 113 báo Công an, 114 khi có cháy hoặc người mắc kẹt.
• Không bế xốc, không tháo mũ bảo hiểm của nạn nhân khi chưa cần thiết.

Các câu hỏi trong bài trích từ bộ 600 câu hỏi sát hạch, áp dụng đến hết 28/02/2027. Thêm các câu cùng chủ đề: Xử lý khi gặp tai nạn và sơ cứu.