Mức phạt vượt đèn đỏ, đi sai làn

Vượt đèn đỏ và đi sai làn là hai lỗi rất hay gặp, nhất là ở thành phố. Mức phạt của hai lỗi này chênh nhau nhiều: vượt đèn đỏ bằng ô tô bị phạt tới 20 triệu đồng, còn đi sai làn thì nhẹ hơn nhiều. Bài này tổng hợp mức phạt hiện hành và giải thích quy tắc đằng sau.

Mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/8/2026). Cập nhật ngày 22/10/2026.

Đèn tín hiệu: luật quy định thế nào

Theo khoản 4 Điều 11 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, đèn tín hiệu có ba màu:

• Xanh: được đi, nhưng phải giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường người đi bộ, xe lăn đang qua đường.
• Vàng: phải dừng lại trước vạch dừng; nếu đang ở trên hoặc đã qua vạch dừng thì được đi tiếp. Vàng nhấp nháy thì được đi nhưng phải quan sát, giảm tốc độ hoặc dừng lại nhường đường.
• Đỏ: cấm đi.

Quy tắc đèn vàng cũng có trong đề thi:

Phương án đúng là phương án 1, đúng với điểm b khoản 4 Điều 11 Luật. Đèn vàng không phải là tín hiệu để "tăng tốc cho kịp": nếu chưa tới vạch dừng thì phải dừng.

Theo khoản 2 Điều 11, hiệu lệnh của người điều khiển giao thông được ưu tiên hơn đèn tín hiệu. Khi có cảnh sát giao thông điều khiển ở ngã tư, bạn làm theo hiệu lệnh của người điều khiển, kể cả khi khác với đèn.

Mức phạt không chấp hành đèn tín hiệu

Căn cứ: điểm b khoản 9 và khoản 16 Điều 6 (ô tô); điểm c khoản 7 và khoản 13 Điều 7 (xe máy) Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Mức phạt không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông cũng bằng mức này.

Nếu gây tai nạn, mức phạt tăng lên:

Căn cứ: điểm b khoản 10 Điều 6 và điểm b khoản 10 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Làn đường: luật quy định thế nào

Theo khoản 2 Điều 13 Luật, trên đường có nhiều làn cùng chiều được phân bằng vạch kẻ:

• xe phải đi trong một làn và chỉ chuyển làn ở nơi cho phép;
• mỗi lần chỉ chuyển sang một làn liền kề;
• phải có tín hiệu báo trước;
• phải quan sát, bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, phía sau và hai bên.

Tín hiệu báo rẽ phải bật trước khi chuyển làn để xe xung quanh kịp biết ý định của bạn. Phương án đúng là phương án 2.

Mức phạt đi sai làn, chuyển làn sai

Cần phân biệt hai lỗi: đi không đúng làn đường, phần đường (ví dụ ô tô đi vào làn xe máy, xe máy đi vào làn ô tô) và chuyển làn sai quy định (chuyển ở nơi không cho phép, không có tín hiệu, chuyển một lúc qua nhiều làn).

Người lái ô tô

Căn cứ: điểm b, điểm g khoản 5, điểm a khoản 2, điểm a khoản 10 và khoản 16 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Người lái xe máy

Căn cứ: điểm d khoản 3, điểm e khoản 1, điểm a khoản 10 và khoản 13 Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Thay đổi từ 15/8/2026

Nghị định 238/2026/NĐ-CP (khoản 2 Điều 19) bổ sung vào các lỗi chuyển làn ở trên hành vi chuyển làn đường không bảo đảm khoảng cách an toàn với xe phía trước, xe phía sau, xe hai bên. Từ 15/8/2026, chuyển làn ép sát xe khác bị xử phạt theo cùng mức với lỗi chuyển làn sai quy định. Quy định này khớp với yêu cầu "quan sát bảo đảm khoảng cách an toàn" ở khoản 2 Điều 13 Luật.

Vì sao hai lỗi phạt chênh nhau nhiều

Vượt đèn đỏ là cố ý đi vào giao lộ khi các hướng khác đang được đi, nguy cơ va chạm mạnh rất cao. Vì vậy Nghị định xếp lỗi này cùng nhóm với đi ngược chiều đường một chiều, mức phạt và số điểm bị trừ đều cao. Đi sai làn thì nhẹ hơn, nhưng gây tai nạn thì bị phạt nặng như nhau.

Nắm chắc quy tắc đèn tín hiệu và làn đường cũng giúp bạn làm đúng nhiều câu trong đề thi. Bạn có thể ôn các câu này trong Học chương I và các câu về biển báo làn đường ở bài Biển báo về làn đường và hướng đi. Xem thêm bài Điểm giấy phép lái xe để biết bị trừ điểm ảnh hưởng thế nào.