Chạy quá tốc độ là lỗi người lái ô tô dễ mắc nhất, nhiều khi chỉ vì không để ý biển báo. Mức phạt tăng theo số km/h bạn chạy vượt. Từ mức vượt 10 km/h trở lên, bạn còn bị trừ điểm giấy phép lái xe. Bài này tổng hợp các mức phạt hiện hành và cách tính số km/h vượt.
Mức phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, đã được sửa đổi bởi Nghị định 238/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 15/8/2026). Nghị định 238/2026/NĐ-CP không sửa các quy định về tốc độ trong Điều 6, nên các mức dưới đây giữ nguyên như khi Nghị định 168/2024/NĐ-CP bắt đầu áp dụng từ 01/01/2025. Cập nhật ngày 22/10/2026.
Luật yêu cầu gì về tốc độ
Theo khoản 1 Điều 12 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, người lái xe phải chấp hành quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn tối thiểu với xe phía trước. Khoản 2 Điều 12 còn yêu cầu giữ tốc độ phù hợp với điều kiện của cầu, đường, mật độ giao thông, địa hình, thời tiết.
Tốc độ tối đa cụ thể được ghi trên biển báo. Đoạn đường không có biển thì theo Thông tư 38/2024/TT-BGTVT về tốc độ và khoảng cách an toàn. Ý này cũng có trong bộ câu hỏi thi lý thuyết:
Người lái xe trên đường cần chấp hành quy định về tốc độ tối đa như thế nào?
Tốc độ tối đa là giới hạn trên, đường vắng hay ban đêm cũng vậy. Phương án đúng là "Không vượt quá tốc độ tối đa cho phép" (câu 41).
Bảng mức phạt theo số km/h vượt
Các mức sau áp dụng cho người lái xe ô tô và các loại xe tương tự xe ô tô (Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP).
| Mức vượt tốc độ quy định | Phạt tiền | Trừ điểm giấy phép lái xe | Căn cứ (Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP) |
|---|---|---|---|
| Từ 05 km/h đến dưới 10 km/h | 800.000 đến 1.000.000 đồng | Không trừ điểm | Điểm a khoản 3 |
| Từ 10 km/h đến 20 km/h | 4.000.000 đến 6.000.000 đồng | 2 điểm | Điểm đ khoản 5; điểm a khoản 16 |
| Trên 20 km/h đến 35 km/h | 6.000.000 đến 8.000.000 đồng | 4 điểm | Điểm a khoản 6; điểm b khoản 16 |
| Trên 35 km/h | 12.000.000 đến 14.000.000 đồng | 6 điểm | Điểm a khoản 7; điểm c khoản 16 |
| Chạy quá tốc độ quy định gây tai nạn giao thông | 20.000.000 đến 22.000.000 đồng | 10 điểm | Điểm a khoản 10; điểm d khoản 16 |
Chú ý ranh giới giữa các mức: vượt đúng 10 km/h đã thuộc mức thứ hai, vượt đúng 20 km/h vẫn thuộc mức thứ hai, còn vượt 21 km/h là sang mức thứ ba.
Cách tính số km/h vượt
Số km/h vượt bằng tốc độ xe đang chạy trừ đi tốc độ tối đa cho phép ở đoạn đường đó. Ví dụ:
- Trong khu đông dân cư, đường hai chiều, tốc độ tối đa của ô tô là 50 km/h (Điều 6 Thông tư 38/2024/TT-BGTVT). Bạn chạy 62 km/h, tức vượt 12 km/h: phạt 4.000.000 đến 6.000.000 đồng, trừ 2 điểm.
- Đoạn đường có biển giới hạn tốc độ tối đa 80 km/h. Bạn chạy 110 km/h, tức vượt 30 km/h: phạt 6.000.000 đến 8.000.000 đồng, trừ 4 điểm.
- Cũng đoạn đường đó, bạn chạy 120 km/h, tức vượt 40 km/h: phạt 12.000.000 đến 14.000.000 đồng, trừ 6 điểm.
Tốc độ tối đa thay đổi theo loại xe, loại đường và theo biển báo từng đoạn. Bảng tốc độ đầy đủ theo Thông tư 38/2024/TT-BGTVT có trong bài Các câu hỏi về tốc độ trong bộ 600 câu. Đoạn đường không có biển cũng không có nghĩa là được chạy tùy ý:
Tại những đoạn đường không bố trí biển báo hạn chế tốc độ, không bố trí biển báo khoảng cách an toàn tối thiểu giữa hai xe, người lái xe phải thực hiện quy định nào dưới đây để bảo đảm an toàn?
Phương án đúng là phương án 3: vẫn phải chấp hành quy định chung về tốc độ và khoảng cách an toàn, đúng với khoản 1 Điều 12 Luật.
Chạy quá tốc độ đuổi nhau
Lỗi này nặng hơn nhiều so với chạy quá tốc độ thông thường. Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP:
| Hành vi | Phạt tiền | Hình thức bổ sung | Căn cứ (Điều 6) |
|---|---|---|---|
| Chạy quá tốc độ đuổi nhau trên đường bộ | 40.000.000 đến 50.000.000 đồng | Tước giấy phép lái xe từ 10 đến 12 tháng | Khoản 12; điểm b khoản 15 |
| Hành vi trên mà gây tai nạn giao thông | 50.000.000 đến 70.000.000 đồng | Tước giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng | Khoản 13; điểm c khoản 15 |
Hai lỗi này bị tước giấy phép lái xe, không thuộc danh sách trừ điểm ở khoản 16 Điều 6.
Chạy quá chậm cũng có thể bị phạt
Ở đoạn đường có biển tốc độ tối thiểu, chạy chậm hơn mức đó là vi phạm. Chạy chậm hơn các xe khác đi cùng chiều mà không đi về làn bên phải cũng bị phạt, trừ khi các xe kia đang chạy quá tốc độ quy định. Theo điểm o và điểm p khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hai lỗi này bị phạt 800.000 đến 1.000.000 đồng, không trừ điểm. Xe chạy quá chậm sai chỗ khiến các xe phía sau phải phanh gấp hoặc phải vượt nhiều hơn.
Biển tốc độ tối đa, tốc độ tối thiểu và biển hết hạn chế được giải thích ở bài Biển báo tốc độ: tối đa, tối thiểu, hết hạn chế.
Bị trừ điểm thì sao
Mỗi giấy phép lái xe có 12 điểm (Điều 58 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024). Theo khoản 1 Điều 50 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, khi bị xử phạt nhiều lỗi cùng một lần thì chỉ trừ điểm theo lỗi bị trừ nhiều điểm nhất. Giấy phép chưa bị trừ hết điểm và không bị trừ điểm trong 12 tháng kể từ lần trừ gần nhất thì được phục hồi đủ 12 điểm. Chi tiết ở bài Điểm giấy phép lái xe: bị trừ khi nào, phục hồi ra sao.
Giữ tốc độ an toàn
- Để ý biển báo tốc độ ở đầu mỗi đoạn đường, nhất là khi vào khu đông dân cư.
- Thường xuyên liếc đồng hồ tốc độ. Xe êm và đường thoáng dễ khiến bạn chạy nhanh hơn cảm giác.
- Trời mưa, sương mù, đường trơn thì giảm tốc độ dưới mức tối đa, đúng yêu cầu ở khoản 2 Điều 12 Luật.
- Giữ khoảng cách với xe phía trước tăng theo tốc độ. Xem bài Khoảng cách an toàn giữa hai xe.
Các câu điểm liệt về tốc độ có ở bài Câu điểm liệt về tốc độ và khoảng cách. Hiểu đúng các quy tắc này khi ôn thi giúp bạn vừa đậu lý thuyết, vừa lái xe an toàn sau này.
Nguồn
Đã đối chiếu với văn bản gốc và các nguồn dưới đây lần cuối ngày 22/10/2026.
- Toàn văn Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe (Cổng TTĐT Chính phủ): Điều 6
- Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Công báo Chính phủ), ban hành 26/6/2026, hiệu lực từ 15/8/2026
- Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ số 36/2024/QH15 (toàn văn, LuatVietnam): Điều 12
- Thông tư 38/2024/TT-BGTVT quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng (LuatVietnam)
- Những hành vi vi phạm giao thông phổ biến có mức phạt tiền cao; bị trừ điểm, tước bằng lái xe (Cổng TTĐT Chính phủ)
- Mức phạt đối với hành vi điều khiển xe chạy dưới tốc độ tối thiểu cho phép (LuatVietnam, 14/01/2025)
- Bổ sung nhiều quy định mới về an toàn giao thông, quản lý hoạt động kinh doanh vận tải: nội dung Nghị định 238/2026/NĐ-CP (Tạp chí Luật sư Việt Nam, 24/8/2026)
Mức phạt chạy quá tốc độ với xe máy
Mức phạt không đội mũ bảo hiểm: người lái và người ngồi sau
Mức phạt dùng điện thoại khi lái xe